Bloga dönVeri Sözlüğü

PSxG nedir? Şut sonrası beklenen gol ile kaleci performansı nasıl ölçülür?

Post-shot xG (PSxG) metriğinin xG'den farkını, bir kalecinin kurtarış performansını nasıl ölçtüğünü ve maç analizinde nasıl yorumlandığını öğrenin.

PSxG ile xG arasındaki fark

Standart xG, bir şutun atıldığı anki bilgilerle hesaplanır: mesafe, açı, vücut bölgesi, pozisyon türü. Şut atıldıktan sonra topun nereye gittiğini bilmez. Post-shot xG (PSxG) ise bu bilgiyi ekler: top kalenin neresine gidiyor, ne kadar isabetli?

Bu nedenle PSxG yalnızca kaleye giden şutlar için tanımlıdır. Auta giden bir şutun PSxG'si yoktur; çünkü kalecinin müdahale edebileceği bir top değildir. Köşeye giden sert bir şut yüksek PSxG; kalecinin ortasına gelen bir şut düşük PSxG üretir.

Üç katmanlı bakışxG = pozisyon kalitesi (atıştan önce). PSxG = isabetli şutun kurtarılabilirliği (atıştan sonra). İkisinin farkı, şutu atan oyuncunun bitiricilik kalitesi hakkında ipucu verir.

Kaleci performansı nasıl ölçülür?

Bir kalecinin yüzleştiği şutların toplam PSxG'si, o kalecinin 'beklenen yenilen gol' sayısını verir. Gerçekte yediği gol bu beklentinin altındaysa, kaleci beklentinin üzerinde kurtarış yapmış demektir.

PSxG ile kaleci performansı yorumu
Yüzleşilen PSxGYenilen golFarkYorum
38.030+8.0Beklenti üstü kurtarış
34.0340.0Beklentiye uygun
29.037-8.0Beklenti altı performans

Pozitif fark (yüzleşilen PSxG > yenilen gol) kalecinin kurtarış katkısını gösterir. Bu metrik, 'kaç kurtarış yaptı' sayısından daha bilgilendiricidir; çünkü kurtardığı şutların zorluğunu da hesaba katar.

Yorumlarken nelere dikkat edilir?

  • PSxG savunma kalitesini ölçmez; sadece kaleye gelen şutlara verilen tepkiyi ölçer.
  • Kötü bir savunma az ama çok kaliteli şut yedirebilir; bu kaleci metriğini tek başına yanıltır.
  • Tek maçta bir süper kurtarış metrikleri büyütür; birkaç maçlık veri daha güvenilirdir.
  • PSxG, top ayakta oyun kurma ve hava topu gibi diğer kaleci becerilerini kapsamaz.
Bağlamsız sayı yanıltırYüksek beklenti üstü performans güçlü bir dönem sinyalidir ama sonuç garantisi değildir. Kaleci formu da diğer metrikler gibi ortalamaya döner.

Sık sorulan sorular

PSxG savunmanın iyi olduğunu mu gösterir?

Hayır. PSxG yalnızca kaleye gelen şutlara karşı kaleci tepkisini ölçer. Savunma kalitesi, yüzleşilen şutların hacmi ve xG'siyle ayrıca değerlendirilir.

Auta giden şutların PSxG'si neden yok?

PSxG kalecinin müdahale edebileceği şutları ölçer. İsabetsiz şut zaten gol değildir ve kurtarış gerektirmez; bu yüzden PSxG'ye dahil edilmez.

Bir maçlık PSxG yeterli mi?

Tek maç çok oynaktır. Bir kalecinin gerçek seviyesini görmek için en az birkaç maçlık, tercihen sezonluk PSxG eğilimine bakmak gerekir.

Kaynaklar ve ileri okuma

FBref — Post-Shot Expected Goals (PSxG) verisi

StatsBomb — Kaleci metrikleri ve şut modelleri

Expected goals — Wikipedia

Maç Strateji Analiz EkibiVeri bilimi & futbol analiziMaç Strateji Analiz Ekibi; veri bilimi, istatistiksel modelleme ve futbol analitiği üzerine çalışan analistlerden oluşur. xG, Poisson dağılımı, beklenen puan (xPts), PPDA ve piyasa verisi gibi metrikleri raporlara dönüştürür. İçerikler kamuya açık veri standartları (FBref, Understat, StatsBomb) referans alınarak hazırlanır.

Dijital analiz içeriği. Raporlar sonuç, gelir veya karar garantisi içermez; üçüncü taraf platforma yönlendirme yapılmaz.